Harmonieus huwelijk: jazz, flamenco en wereldmuziek

door Tom van Rijswijk (Haagsche Courant, Kunstpagina, 27/01/01)

Was het de geest van Glenn Miller? De relaxte sfeer in een klein plaatsje in het Amerikaanse Midwesten? Waar kwam die inspiratie vandaan, die bij tien Nederlandse professionele muzikanten het beste bovenhaalde?

Gitarist Marc LèzwijnÉ

bindende factor voor tien talentvolle jonge hondenÉ (foto Harry Verkuylen)

Den Haag - Een recensent, die de achtergrond van de eerste cd van The Airy Ghost of Man niet kende, sloeg de spijker op de kop toen hij schreef dat de musici 'op een bijna huiselijk-informele manier' speelden. Dat was ook de bedoeling van gitarist Marc Lèzwijn: de bijzondere sfeer terugroepen die hij in Amerika ervoer toen hij een halfjaar geleden met enkele collega-muzikanten na de concerten met de Bill Baker's Big Band zat te jammen. "Ineens zit je daar in de States 'opgesloten' - in positieve zin - met jongens die je al jaren uit het beroepscircuit kent. Na de concerten praatten we voornamelijk over muziek en kregen we ideeën voor arrangementen, blazerspartijen, melodielijnen. Muziek is voor ons meestal werk, maar het klikte ineens, er sprong een vonk over. Je kon echt van magie spreken. Dit was pas echt muziek maken. Toen we terug waren in Nederland heb ik die jongens en een aantal anderen gevraagd mee te werken aan een cd''.

 

Luchtspiegeling

 

Het concert van The Airman of Note, de beste militaire big band van de Verenigde Staten, dat Marc Lèzwijn en de anderen tijdens het Glenn Miller Festival in Clarinda hadden bijgewoond zong nog lang na in zijn hoofd. Indirect leidde het tot de naam van zijn nieuwe groep en cd. "Airman, mens en lucht. Als je muziek hebt gespeeld en het is afgelopen, dan is het voorbij. De muziek is weg. Wat overblijft is een soort fantoomgevoel van hoe mooi het was. Een soort luchtspiegeling, de geest van wat er toen was. Een airy ghost''.

Het verblijf met name in het kleine Midwest-stadje Clarinda heeft op Marc Lèzwijn een onuitwisbare indruk gemaakt. Hij bezingt het op 'Breakfast at midnight'. "Ik stond in het geboortehuis van Glenn Miller en werd getroffen door die relaxte sfeer. Iedereen heeft er de ruimte en een vrijstaande woning, lijkt het wel. Ik zag Glenn Miller met z'n trombone al onder een boom zitten. Ineens was de sfeer van het festival en van de man die een enorme betekenis voor de muziek heeft gehad heel dicht bij. Een soort luchtgeest''. Dat gevoel inspireerde hem tot het maken van enkele composities die hij in samenwerking met een achttal collega-muzikanten op een cd heeft vastgelegd. Jazzgitarist Olaf Tarenskeen en flamencogitarist Arturo Ramón spelen afwisselend samen met Marc Lèzwijn, die op zijn beurt weer is te horen in een fullswing jazzensemble met blazers en ritmesectie. Dit allemaal onder de noemer 'jazz, flamenco & world'. Van de eerder geciteerde recensent mogen daar best swing en blues aan worden toegevoegd.

Aangestoken door zoveel talent van jonge honden is er op de plaat nog een opmerkelijke gast te horen: de wereldberoemde jazz recording engineer èn drummer Max Bolleman. "Die man heeft het zo ontzettend druk met zijn studio. Maar na vijftien jaar zit hij ineens weer bij ons te drummen'', stelt Marc Lèzwijn met genoegen vast.

 

PePijn

 

Morgen is het eerste grote optreden van The Airy Ghost of Man in PePijn aan de Nieuwe Schoolstraat in Den Haag (aanvang 15.00 uur). Op het podium staan dan tien muzikanten die zullen laten horen dat kruisbestuiving van jazz, flamenco en wereldmuziek tot verrassende resultaten kan leiden. Je mag hopen dat impresario's en de organisatie van het North Sea Jazz Festival aanwezig zullen zijn om een bijzondere ontdekking te doen.

 

Geluidsfragmenten en informatie op www.ontopstudio.nl

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Haagsche Courant 26/01/01 Kunstpag. CD's door Bert Jansma

 

Wie zijn CD's op de wisselaar pleegt te leggen om niet een uur lang één soort muziek achter elkaar te horen, mag dat even laten bij de eerste CD van The airy ghost of man. 'Jazz, flamenco, world' is de titel en daar kan je nog swing en blues bijzetten. Het zit allemaal in de twaalf zeer uiteenlopende stukken van deze combinatie en het resultaat is erg leuk. Gitarist Marc Lèzwijn is de bindende factor: hij speelt een jazzy duet met collega Olaf Tarenskeen, latin met gitarist Arturo Ramón, solo in een traditionele Sevillanas en stapt terug naar de ritmesectie voor een paar swingende jazzarrangementen voor septet. Acht van de composities zijn bovendien van hem en hij zingt er ook nog drie van. Twee met een wat geforceerd geluid dat klinkt als een kruising tussen Tom Waits en Dr. John, het leuke 'Do your Do' met een bij-het-haardvuurstem. De septetstukken zijn opgenomen met en in de studio van drummer Max Bolleman. Een ontwapenend van-alles-wat, met aan de jazzkant een goed arrangement van 'Get that chicken' van altist Egbert Kemner en een leuke blues van trompettist Victor Borkent. Fris werk van musici die niet zo aan de weg timmeren, maar hier op een bijna huiselijke-informele manier een staalkaart van hun kunnen leveren. Zondag presenteren ze hun eersteling op de ideale plek daarvoor: Pepijn (15.00).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Speaker nr.1/2001 (Popunie) door Carlos Breton.

We mogen het gitaarspel en de klanken van Marc Lezwijn(gitarist) op deze cd omschrijven als vallende kristallen tranen. Hij wordt bijgestaan door twee gastgitaristen van kaliber, namelijk Olaf Tarenskeen(jazz gitarist) en Arturo Ramon(flamenco gitarist)... Deze muzikanten laten het brede muzikale spectrum zien waarin Marc Lezwijn dankzij zijn verbluffende techniek kan "surfen".. ..."The airy ghost of man" is al met al een juweeltje voor gitaarliefhebbers.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Muzikale bescheidenheid Marc Lezwijn

 

Hij woont in een rijtjeshuis, klust en werkt zoals ieder ander, kleedt zich niet opvallend en draagt geen donkere zonnebrillen. Marc Lezwijn is een onopvallende verschijning met een bijzonder talent. Talent om prachtige en opvallende muziekstukken te schrijven. Maar ook talent om met professionele muzikanten samen te werken. De commercie, het doel tot succes, lapt Marc aan zijn pantoffel. Zijn nieuwste album The Airy Ghost Of Man is volgens zijn ideeÎn samengesteld, waardoor niets aan de logica wordt overgelaten, en zodoende een collage van muziekstukken in verschillende stijlen bijeen brengt. Hij beoogt geen commercieel succes. Hij maakt muziek en ëthatís ití. NICKY MOEKEN kreeg een kopje koffie met gekookte melk, ergens in een onopvallende woonwijk in Zoetermeer.

De eerste keer, dat ik met muziek van Marc in aanraking kwam, was zoín vier jaar geleden. Zijn album Timeline was net uit en twee dingen vielen me direct op, zijn fraaie muziekstukken en zijn stem. Zo goed als de composities waren, zo matig was zijn stem. Datzelfde zal je onmiddellijk opvallen als je naar Breakfast at Midnight van zijn nieuwste project The Airy Ghost of Man luistert. Op beide albums hoor je weinig stemmen, dus ondermijnt het de totale kwaliteit niet. Maar Marc kan nog steeds niet de juiste vocalen voor zijn muziek vinden.

 

Muzikale vrienden

 

Was al het gitaarspel op de eerste cd nog van Marc zelf, op Airy Ghost of Man wordt hij door Olaf Tarenskeen bij gestaan. Beide mannen kennen elkaar van het conservatorium in Den Haag. Olaf heeft het bijzondere talent, dat hij in vele stijlen een uniek en eigen geluid kan ontwikkelen. Hij speelt voornamelijk op een klassiek model, en laat in de compositie Hancock Tribute al zijn muzikale talenten horen.

Het album Timeline was met uitzondering van een bijdrage van zijn vrouw Julia Stegeman een soloproject, The Airy Ghost of Man maakt van een paar bijzondere muzikanten gebruik. Olaf dus, maar ook Arturo RamÛn, een gitarist, die volbloedig de Flamenco muziek te lijf gaat. In de jazz secties hoor je een blazers kwartet of van te smullen, bestaande uit Victor Borkent op trompet, Jeroen Brokkelkamp op tenorsaxofoon, Egbert Kemner op altosax en Paul van Egmond op trombone. Op ÈÈn van de laatste nummers van dit album, I remember, maak je kennis met het basspel van Marc. Hij gebruikt hier een staande bas, die precies op de juiste moment noten accentueert, met spetterende ritmische wisselingen en glijpartijen. De bekende producent Max Bolleman bespeelt alle trommels.

 

Stijlbepaling

 

Net als ieder ander speelde Marc in en rondom Den Haag in verschillende bandjes. Peer Dellen had toentertijd nog een muziekwinkel in Den Haag. Hier kocht Marc zijn spullen. Jarenlang was een Sanchis Carpio zijn favoriete wapen. Voor nog geen 500,-/Bfr. 10.000 werd dit model aangeschaft. Zijn hard gespaarde zakgeld was in ÈÈn klap op. Maar het bleek een verademing in vergelijking tot zijn eerste gitaar een akoestische Bird B106, met een hals in de vorm van een strak gespannen boog.

Hij besloot ook pas laat aan het conservatorium te gaan studeren. Eerst Rotterdam, maar later toch in Den Haag, waar hij in het begin van de tachtiger jaren afstudeerde. In deze periode ontdekte hij de kwaliteiten van rock fusion gitaristen zoals McLaughlin en besloot zich daar verder in te verdiepen. Met dit verleden bouwde hij als gitarist aan een breed geluidsspectrum. Rock, rhythm en Blues en pop met zijn bandjes, Rock fusion en experimentele stijlen met groepen, waarin het studiegeld werd bijverdiend en uiteindelijk het klassieke gitaarspel, waarmee hij afstudeerde. Zij sporen verdiende hij pas echt als begeleidend muzikant van een balletgroep. ìIk zat met andere muzikanten midden op het toneel, tussen dansende mannen en vrouwen. Hij toerde door Europa en componeerde stukken voor de groep. Een deel van deze stukken heeft hij aan zijn eerste soloalbum Timeline toegevoegd. Uiteindelijk ging de groep door mismanagement failliet en moest Marc aan een frisse start gaan denken. Een studio voor de kleine bands in Den Haag leek de oplossing, en Ontopstudio werd in zijn huis gebouwd. Hier worden niet alleen zijn eigen projecten geproduceerd, maar werkt Marc voor verschillende muzikanten en/of reclamebureaus.

 

Het geluidsarsenaal

 

Net als zijn muziek heeft Marc een eigenzinnige gitaar- en versterkerkeus. Zo speelt hij in de studio het liefst over een Rocktron Voodoo Valve en kiest hij uit drie gitaren. Voor het klassieke werk bespeelt hij een Conde Hermanos, voor speciale geluidjes heeft hij een oude Casio Midi gitaar en voor alle andere gitaarstukken gebruikt hij een Gibson Chet Atkins Tennessean. Dit model, met zijn gelamineerde zij- en achterkant ý la Gretsch Country Gentleman, werd in 1990 door Gibson gelanceerd, en de bijzondere klank hoor je goed als Marc, hierop enkele stukjes speelt. Deze muzikale voorbeelden vind je aan het eind van dit verhaal.

Live sleept Marc met een Peterson Cube versterker. Deze fraaie, engelse hybride modellen kregen door de toevoeging van een 12 inch Electro-voice luidspreker een unieke, dynamische toon. Door de twee volledig gescheiden kanalen kan Marc de versterker voor zowel cleane als overdrive stukken gebruiken.

Zijn snaren voor de elektrische gitaren zijn meestal van díAddario. Hij speelt met een opvallend dun setje 0.009. Voor de Conde maakt het hem nooit zoveel uit(veelal Luthier). Zoals alle goede gitaristen is ook Marc ervan overtuigd, dat het juiste geluid in je vingers zit en nauwelijks in de onderdelen van het instrument.

Het doel van The airy ghost of man is om een zo breed mogelijk beeld van de talenten van Marc te tonen. Daarin is hij volledig geslaagd. Dit is een prachtig project, waarbij je de nummers niet achter elkaar moet horen, maar steeds weer in een bepaalde muzikale sfeer. Je krijgt dan weer filmmuziek, dan weer jazz, een beetje Braziliaans en een beetje klassiek. Daardoor wordt het geheel veelzijdig in stijlen, maar ook niet voor iedereen als luisterobject toegankelijk. Marc is met Peter Finger van Acoustic Music in onderhandeling en Peter heeft belangstelling. Op dit moment echter bevat zijn label teveel nieuwe projecten, waardoor hij voor twaalf onbekende gitaristen veel promotie moet maken. Daar kan op dit moment niets meer bij. Maar Marc staat op de nominatie.

Zoals alle muzikale projecten, die nog geen onderkomen bij een platenmaatschappij hebben gevonden, zijn de twee albums Timeline en The Airy Ghost of Man bij Plato muziekhandel of direct verkrijgbaar. Neem hiervoor contact op met Ontopstudio, Zoetermeer, 079-3239546, http://www.ontopstudio.nl of e-mail info@ontopstudio.nl

De prijs van de cdís ligt inclusief het verzendbedrag op 35,-/Bfr, 700.